Sayfa yükleniyor

Destek Müşteri Girişi Sepet (0)

Ders 99 – Güvenli yapılandırma kontrol listesi

Üretim ortamı için PHP yapılandırma ayarlarını adım adım kontrol eden, hatasız ve güvenli bir yapı kurmanıza yardımcı olacak kapsamlı kontrol listesi.

Ders 99 – Güvenli yapılandırma kontrol listesi

Web uygulamalarının güvenliği sadece kod kalitesiyle sınırlı değildir; sunucu ortamının doğru yapılandırılması da kritik bir faktördür. Yanlış yapılandırılmış bir PHP ortamı, saldırganların sistem bilgilerini elde etmesine, hataları istismar etmesine ve veri sızıntılarına yol açabilir. Bu ders, üretim ortamı için mutlaka uygulanması gereken yapılandırma ayarlarını adım adım açıklayarak, güvenli bir başlangıç noktası sunar.

Temel yapılandırma ilkeleri

PHP'nin php.ini dosyası, çalışma zamanındaki davranışları belirleyen bir dizi anahtar-değer çifti içerir. Üretim ortamında aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulmalıdır:

  • Hata gösterimi kapalı olmalı: display_errors değerinin Off olması, iç hataların son kullanıcıya sızmasını engeller.
  • PHP sürüm bilgisi gizlenmeli: expose_php Off olarak ayarlanmalı; böylece HTTP başlıklarında X-Powered-By gibi bilgiler yer almaz.
  • Dosya yükleme limitleri kontrol edilmeli: upload_max_filesize ve post_max_size değerleri, uygulamanın ihtiyacına göre sınırlandırılmalı.
  • Gereksiz uzantılar devre dışı bırakılmalı: Kullanılmayan extension satırları kaldırılarak saldırı yüzeyi azaltılır.
  • Session güvenliği sağlanmalı: session.cookie_httponly, session.cookie_secure ve session.use_strict_mode gibi ayarlar etkinleştirilmeli.

Adım adım güvenli yapılandırma

Aşağıdaki adımlar, tipik bir Linux/Apache/PHP ortamında uygulanabilecek pratik bir kontrol listesi sunar.

  1. php.ini dosyasını bulun: Çoğu dağıtımda /etc/php/7.x/apache2/php.ini ya da /etc/php.ini konumunda bulunur. php --ini komutu ile kesin yol öğrenilebilir.
  2. display_errors kapatın: display_errors = Off satırını bulun ve Off olduğundan emin olun. Geliştirme ortamında On tutmak mantıklı olsa da üretimde kesinlikle Off olmalıdır.
  3. expose_php devre dışı bırakın: expose_php = Off satırını ekleyin ya da Off olduğundan emin olun. Böylece Server ve X-Powered-By başlıkları gizlenir.
  4. Dosya yükleme limitlerini ayarlayın: Örneğin, 2 MB üstü dosya kabul etmeyecekseniz:
    upload_max_filesize = 2M
    post_max_size = 3M
    Bu değerler, $_FILES üzerinden gelen verileri otomatik olarak sınırlar.
  5. Gereksiz uzantıları kaldırın: extension=gd gibi sadece ihtiyaç duyulan uzantıları tutun. Diğer extension= satırlarını yorum satırı (;) haline getirin.
  6. Session güvenliğini artırın: session.cookie_httponly = 1, session.cookie_secure = 1 (HTTPS zorunlu ise) ve session.use_strict_mode = 1 ayarlarını ekleyin.
  7. Hata günlüğü (error_log) yönlendirin: log_errors = On ve error_log = /var/log/php_errors.log ile hataları dosyaya kaydedin, ekrana basmayın.
  8. OPcache ayarlarını gözden geçirin: opcache.enable = 1 ve opcache.validate_timestamps = 0 üretim ortamında performans artışı sağlar, ancak kod güncellemeleri için opcache.revalidate_freq değerini uygun bir sürede tutun.

Örnek kod

Aşağıdaki ders99.php dosyası, kritik ayarları çalışma zamanında ini_set() fonksiyonu ile yeniden tanımlar. Bu yöntem, paylaşımlı barındırma (shared hosting) ortamlarında php.ini dosyasına erişimin mümkün olmadığı durumlarda işe yarar.

<?php
// Hata gösterimini tamamen kapat
ini_set('display_errors', '0');
ini_set('log_errors', '1');
ini_set('error_log', __DIR__.'/php_errors.log');

// PHP sürüm bilgisini gizle (HTTP başlığını etkiler)
ini_set('expose_php', '0');

// Dosya yükleme limitlerini sıkılaştır
ini_set('upload_max_filesize', '2M');
ini_set('post_max_size', '3M');

// Session güvenliği
ini_set('session.cookie_httponly', '1');
ini_set('session.cookie_secure', '1'); // HTTPS zorunlu
ini_set('session.use_strict_mode', '1');

// Basit bir test çıktısı
if (ini_get('display_errors') == '0') {
    echo 'display_errors kapalı.\n';
}
if (ini_get('expose_php') == '0') {
    echo 'expose_php kapalı.\n';
}
?>

Dosyayı kaydedip bir tarayıcıda çalıştırdığınızda, ayarların doğru şekilde uygulandığını görebilirsiniz. Hata günlüğü php_errors.log dosyası, oluşan hataları saklayacak ve kullanıcıya gösterilmeyecek.

Sık yapılan hatalar

  • display_errors = On bırakmak: Geliştirme aşamasında faydalı olsa da üretimde kritik bilgiler sızar.
  • expose_php = On kalması: Saldırganlar hangi PHP sürümünü kullandığınızı öğrenerek bilinen güvenlik açıklarını hedef alabilir.
  • upload_max_filesize çok yüksek ayarlamak: Dosya yükleme saldırılarına (DOS, zararlı dosya) kapı aralar.
  • Session çerezlerini HTTPOnly ve Secure olmadan bırakmak: XSS saldırılarıyla çerez çalınabilir.
  • Gereksiz uzantıların açık kalması: Özellikle exec, shell_exec gibi sistem komutlarını çalıştırabilen uzantılar risk oluşturur.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Soru 1: production ortamında error_reporting ne olmalı?
Yanıt: E_ALL & ~E_DEPRECATED & ~E_STRICT gibi tüm hataları raporlayıp, display_errors kapalıyken log dosyasına yönlendirmek en güvenli yaklaşımdır.

Soru 2: ini_set() ile yapılan ayarlar php.ini üzerindeki değerleri kalıcı olarak değiştirir mi?
Yanıt: Hayır. ini_set() sadece mevcut istek süresince geçerli olur. Kalıcı değişiklik için php.ini, .user.ini ya da php_value direktifleri kullanılmalıdır.

Soru 3: HTTPS zorunlu değilse session.cookie_secure nasıl ayarlanmalı?
Yanıt: session.cookie_secure sadece HTTPS aktifken 1 yapılmalıdır. Aksi takdirde oturum çerezleri HTTP üzerinden gönderilir ve ağda dinlenebilir.

Özet

Güvenli bir PHP ortamı, sadece kod kalitesine değil, altyapının doğru yapılandırılmasına da bağlıdır. Bu derste ele aldığımız kontrol listesi, display_errors, expose_php, dosya yükleme limitleri, session güvenliği ve gereksiz uzantıların kapatılması gibi temel ayarları kapsar. Ayarları php.ini üzerinden kalıcı hâle getirmek, ini_set() ile geçici testler yapmak ve hataları güvenli bir log dosyasına yönlendirmek, üretim ortamınızın dayanıklılığını büyük ölçüde artıracaktır. Bu adımları bir kez uyguladıktan sonra, her yeni proje ya da güncelleme için aynı kontrol listesini referans alarak güvenliği tekrarlayabilirsiniz.

Paylaş

Yorumlar

Henüz onaylanmış yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Yorum yaz

Yorumunuz yönetici onayından sonra yayınlanır.

İlgili yazılar

Ders 100 – İleri yol haritası

PHP serisinin son dersinde ileri seviye konular, framework seçimi, Composer ekosistemi, mikro pro…

Ders 98 – OpCache ve performans ipuçları

OpCache'ın çalışma prensibi, yapılandırma adımları ve gerçek dünyada performans artırmak için pra…

Ders 97 – Fibers’a kısa bakış (PHP 8.1)

PHP 8.1 ile gelen Fibers özelliğini adım adım öğrenin, kooperatif concurrency kavramını kavrayın …

Ders 96 – Attributes (PHP 8)

PHP 8 ile gelen Attributes (Öznitelikler) sayesinde sınıf, metod ve özelliklere meta veri ekleyeb…

Demo
Büyütülmüş Görsel