Web uygulamalarının güvenliği sadece kod kalitesiyle sınırlı değildir; sunucu ortamının doğru yapılandırılması da kritik bir faktördür. Yanlış yapılandırılmış bir PHP ortamı, saldırganların sistem bilgilerini elde etmesine, hataları istismar etmesine ve veri sızıntılarına yol açabilir. Bu ders, üretim ortamı için mutlaka uygulanması gereken yapılandırma ayarlarını adım adım açıklayarak, güvenli bir başlangıç noktası sunar.
Temel yapılandırma ilkeleri
PHP'nin php.ini dosyası, çalışma zamanındaki davranışları belirleyen bir dizi anahtar-değer çifti içerir. Üretim ortamında aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulmalıdır:
- Hata gösterimi kapalı olmalı:
display_errorsdeğerininOffolması, iç hataların son kullanıcıya sızmasını engeller. - PHP sürüm bilgisi gizlenmeli:
expose_phpOffolarak ayarlanmalı; böylece HTTP başlıklarındaX-Powered-Bygibi bilgiler yer almaz. - Dosya yükleme limitleri kontrol edilmeli:
upload_max_filesizevepost_max_sizedeğerleri, uygulamanın ihtiyacına göre sınırlandırılmalı. - Gereksiz uzantılar devre dışı bırakılmalı: Kullanılmayan
extensionsatırları kaldırılarak saldırı yüzeyi azaltılır. - Session güvenliği sağlanmalı:
session.cookie_httponly,session.cookie_securevesession.use_strict_modegibi ayarlar etkinleştirilmeli.
Adım adım güvenli yapılandırma
Aşağıdaki adımlar, tipik bir Linux/Apache/PHP ortamında uygulanabilecek pratik bir kontrol listesi sunar.
- php.ini dosyasını bulun: Çoğu dağıtımda
/etc/php/7.x/apache2/php.iniya da/etc/php.inikonumunda bulunur.php --inikomutu ile kesin yol öğrenilebilir. - display_errors kapatın:
display_errors = Offsatırını bulun veOffolduğundan emin olun. Geliştirme ortamındaOntutmak mantıklı olsa da üretimde kesinlikleOffolmalıdır. - expose_php devre dışı bırakın:
expose_php = Offsatırını ekleyin ya daOffolduğundan emin olun. BöyleceServerveX-Powered-Bybaşlıkları gizlenir. - Dosya yükleme limitlerini ayarlayın: Örneğin, 2 MB üstü dosya kabul etmeyecekseniz:
Bu değerler,upload_max_filesize = 2M post_max_size = 3M$_FILESüzerinden gelen verileri otomatik olarak sınırlar. - Gereksiz uzantıları kaldırın:
extension=gdgibi sadece ihtiyaç duyulan uzantıları tutun. Diğerextension=satırlarını yorum satırı (;) haline getirin. - Session güvenliğini artırın:
session.cookie_httponly = 1,session.cookie_secure = 1(HTTPS zorunlu ise) vesession.use_strict_mode = 1ayarlarını ekleyin. - Hata günlüğü (error_log) yönlendirin:
log_errors = Onveerror_log = /var/log/php_errors.logile hataları dosyaya kaydedin, ekrana basmayın. - OPcache ayarlarını gözden geçirin:
opcache.enable = 1veopcache.validate_timestamps = 0üretim ortamında performans artışı sağlar, ancak kod güncellemeleri içinopcache.revalidate_freqdeğerini uygun bir sürede tutun.
Örnek kod
Aşağıdaki ders99.php dosyası, kritik ayarları çalışma zamanında ini_set() fonksiyonu ile yeniden tanımlar. Bu yöntem, paylaşımlı barındırma (shared hosting) ortamlarında php.ini dosyasına erişimin mümkün olmadığı durumlarda işe yarar.
<?php
// Hata gösterimini tamamen kapat
ini_set('display_errors', '0');
ini_set('log_errors', '1');
ini_set('error_log', __DIR__.'/php_errors.log');
// PHP sürüm bilgisini gizle (HTTP başlığını etkiler)
ini_set('expose_php', '0');
// Dosya yükleme limitlerini sıkılaştır
ini_set('upload_max_filesize', '2M');
ini_set('post_max_size', '3M');
// Session güvenliği
ini_set('session.cookie_httponly', '1');
ini_set('session.cookie_secure', '1'); // HTTPS zorunlu
ini_set('session.use_strict_mode', '1');
// Basit bir test çıktısı
if (ini_get('display_errors') == '0') {
echo 'display_errors kapalı.\n';
}
if (ini_get('expose_php') == '0') {
echo 'expose_php kapalı.\n';
}
?>
Dosyayı kaydedip bir tarayıcıda çalıştırdığınızda, ayarların doğru şekilde uygulandığını görebilirsiniz. Hata günlüğü php_errors.log dosyası, oluşan hataları saklayacak ve kullanıcıya gösterilmeyecek.
Sık yapılan hatalar
- display_errors = On bırakmak: Geliştirme aşamasında faydalı olsa da üretimde kritik bilgiler sızar.
- expose_php = On kalması: Saldırganlar hangi PHP sürümünü kullandığınızı öğrenerek bilinen güvenlik açıklarını hedef alabilir.
- upload_max_filesize çok yüksek ayarlamak: Dosya yükleme saldırılarına (DOS, zararlı dosya) kapı aralar.
- Session çerezlerini HTTPOnly ve Secure olmadan bırakmak: XSS saldırılarıyla çerez çalınabilir.
- Gereksiz uzantıların açık kalması: Özellikle
exec,shell_execgibi sistem komutlarını çalıştırabilen uzantılar risk oluşturur.
SSS
Sık Sorulan Sorular
Soru 1: production ortamında error_reporting ne olmalı?
Yanıt: E_ALL & ~E_DEPRECATED & ~E_STRICT gibi tüm hataları raporlayıp, display_errors kapalıyken log dosyasına yönlendirmek en güvenli yaklaşımdır.
Soru 2: ini_set() ile yapılan ayarlar php.ini üzerindeki değerleri kalıcı olarak değiştirir mi?
Yanıt: Hayır. ini_set() sadece mevcut istek süresince geçerli olur. Kalıcı değişiklik için php.ini, .user.ini ya da php_value direktifleri kullanılmalıdır.
Soru 3: HTTPS zorunlu değilse session.cookie_secure nasıl ayarlanmalı?
Yanıt: session.cookie_secure sadece HTTPS aktifken 1 yapılmalıdır. Aksi takdirde oturum çerezleri HTTP üzerinden gönderilir ve ağda dinlenebilir.
Özet
Güvenli bir PHP ortamı, sadece kod kalitesine değil, altyapının doğru yapılandırılmasına da bağlıdır. Bu derste ele aldığımız kontrol listesi, display_errors, expose_php, dosya yükleme limitleri, session güvenliği ve gereksiz uzantıların kapatılması gibi temel ayarları kapsar. Ayarları php.ini üzerinden kalıcı hâle getirmek, ini_set() ile geçici testler yapmak ve hataları güvenli bir log dosyasına yönlendirmek, üretim ortamınızın dayanıklılığını büyük ölçüde artıracaktır. Bu adımları bir kez uyguladıktan sonra, her yeni proje ya da güncelleme için aynı kontrol listesini referans alarak güvenliği tekrarlayabilirsiniz.
Yorumlar
Henüz onaylanmış yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
Yorum yaz
Yorumunuz yönetici onayından sonra yayınlanır.